De bossen van Guyana maken deel uit van het Guianaschild, een van de grootste aaneengesloten stukken intact tropisch bos die er op aarde nog zijn. Dankzij de lage bevolkingsdichtheid en de moeilijke toegankelijkheid zijn de dierpopulaties gezond gebleven, en verschillende lodges bestaan juist vanwege bepaalde dieren. Maar dit is regenwoud, geen open vlakte: dieren zie je door geduld, vroeg opstaan en goede lokale gidsen, niet in kuddes vanuit een voertuig. Niets op deze pagina is gegarandeerd.
De dieren waarvoor mensen komen
| Soort | Beste plekken | Wanneer | Realistische kansen |
|---|---|---|---|
| Reuzenotter | Karanambu, Rewa, de Rupununi-rivier; Iwokrama | Het hele jaar; makkelijker bij lage waterstand (ruwweg september–april) | Goed bij een verblijf van twee of drie nachten |
| Reuzenmiereneter | De savanne van de noordelijke Rupununi rond Karanambu | Het hele jaar, bij zonsopgang | Goed met lokale spoorzoekers |
| Jaguar | De weg door Iwokrama; rivieroevers in de Rupununi | Droge tijden, bij zonsopgang en in de schemering | Mogelijk, nooit beloofd — veel bezoekers zien er geen |
| Zwarte kaaiman | Yupukari (Caiman House), Karanambu, Iwokrama | Het hele jaar, ’s nachts | Zeer goed |
| Arapaima | Rewa, de poelen en afgesneden rivierarmen van de Rupununi | Droge tijd, wanneer de vissen dicht bij elkaar zitten | Goed bij Rewa; je ziet ze bovenkomen om adem te halen |
| Harpij | Kanukugebergte, Surama, Iwokrama, Rewa | Hangt af van een bewoond nest | Goed als er een nest in gebruik is; anders onwaarschijnlijk |
| Oranje rotshaan | Kaieteur; Wowetta en het bos bij Atta en Surama | De baltsplaatsen zijn het drukst aan het begin van het jaar | Goed op bekende baltsplaatsen |
| Zeeschildpadden (vier soorten) | Shell Beach | Ongeveer maart–augustus | Goed in de topmaanden |
| Hoatzin (de nationale vogel) | De rivieren Mahaica en Abary, de Canje | Het hele jaar, vroeg in de ochtend | Zeer goed |
| Caribische lamantijn (zeekoe) | De botanische tuinen van Georgetown en de vijvers van het National Park | Het hele jaar | Vrijwel zeker |
Dierenkalender
De seizoenen in Guyana worden bepaald door regen, niet door temperatuur. De data verschuiven van jaar tot jaar, dus lees dit als tendensen.
| Maanden | Omstandigheden | Goed voor |
|---|---|---|
| Januari | Kleine regentijd loopt af aan de kust; Rupununi overwegend droog | Baltsplaatsen van de rotshaan, bosvogels kijken tussen de buien door |
| Februari–april | De grote droge tijd | Kans op een jaguar op de weg door Iwokrama, reuzenotters, arapaima’s, vanaf ongeveer maart de eerste schildpadden op Shell Beach |
| Mei–augustus | Grote regentijd; hoge rivieren, savanne onder water | Kaieteur op volle kracht, nestelende schildpadden, watervogels op de ondergelopen Rupununi; zoogdieren zijn moeilijker te vinden |
| September–november | Tweede droge tijd; zakkende rivieren | Vaak de beste allroundperiode: otters, kaaimannen, vissen, rivierstrandjes, goed begaanbare paden |
| December | Kleine regentijd begint aan de kust en in het bos | Rustigere lodges; vogels kijken blijft goed |
Vogels kijken
Er zijn meer dan 800 soorten waargenomen, en vogelaars komen voor de specialiteiten van het Guianaschild: oranje rotshaan, harpij en wurgarend, kapucijnervogel, karmozijnvruchtenkraai, grijsvleugeltrompetvogel, en in de savannes de zonparkiet en de kapoetsensijs, die allebei maar heel plaatselijk voorkomen. Een doorsnee vogelreis van twee weken doet de kust aan (de botanische tuinen en de hoatzinrivieren), Kaieteur, Iwokrama en Atta, Surama en de Rupununi.
- De botanische tuinen van Georgetown zijn een oprecht goede eerste ochtend: papegaaien, toekans, de bloedrugspecht en een lange lijst andere soorten nog voor het ontbijt.
- Het boomkroonpad van Iwokrama brengt je bij zonsopgang op ooghoogte met de vogelgroepen in het kronendak.
- Gespecialiseerde gidsen maken een enorm verschil; veel van de beste komen uit de dorpen zelf. Vraag de lodge of touroperator uitdrukkelijk om een vogelgids.
Vissen
In de rivieren van Guyana zwemmen pauwbaars (ter plaatse lukanani genoemd), payara, arowana, grote meervallen en de arapaima, een van de grootste geschubde zoetwatervissen ter wereld. Sportvissen gebeurt op basis van catch-and-release via een paar dorpslodges — Rewa is het bekendst voor arapaima met de vlieghengel — volgens afspraken die het aantal vissers per seizoen beperken. Het seizoen volgt de lage waterstand van de droge maanden; data en vergunningen worden geregeld door de lodge of een gespecialiseerde visreisorganisatie, en de reizen worden ruim van tevoren geboekt.
Elders neemt het personeel van de lodge gasten graag een paar uur mee met een handlijn, op piranha of lukanani voor in de pan. Vis nooit in de wateren van een dorp zonder het te vragen.
Verantwoord dieren kijken
- Maak gebruik van lokale gidsen en door de gemeenschap gerunde lodges — die inkomsten zijn de reden dat leefgebieden behouden blijven.
- Houd afstand van otterholen, nesten en nestelende schildpadden; volg de aanwijzingen van de gids over lampen en flits.
- Vraag niet om dieren te lokken met voer, ze vast te pakken of ze per boot achterna te zitten.
- Koop geen producten van wilde dieren, ook geen veren of schildpadschild.
