De bezienswaardigheden liggen verspreid langs de rivier tussen Parika en de Mazaruni en zijn allemaal alleen per boot te bereiken. Een dagtour doet er vier of vijf aan; wie blijft overnachten, ziet ze zonder haast.
1 Fort Island: Fort Zeelandia en de Court of Policy
Een klein eiland op 16 km van de riviermonding, waar het Nederlandse bestuur van Essequibo zetelde. Het bakstenen fort uit de jaren 1740, gebouwd in ruitvorm met een redoute, staat zonder dak tussen het gras. Een klein eindje lopen verderop is de Court of Policy — die dienstdeed als raadzaal, rechtbank, kerk en verkooplokaal — gerestaureerd tot het Dutch Heritage Museum.
Praktisch: Kleine toegangsprijs voor het museum. Reken op 45 minuten tot 1 uur. Op het eiland wonen een paar honderd mensen.
2 Fort Kyk-Over-Al
Op een piepklein eiland waar de Mazaruni en de Cuyuni samenkomen, is één bakstenen boog het enige wat rest van een fort dat de Nederlanders in het begin van de 17e eeuw stichtten. De naam betekent ‘kijk over alles’, omdat het uitzicht bood over drie rivieren.
Praktisch: 15–20 minuten per boot vanaf Bartica; een korte stop.
3 Bartica
Een raster van genummerde avenues op een landpunt tussen de rivieren, druk met mijnwerkers, handelaren en bootbemanningen. Er is een markt, een promenade langs de rivier, een strandje en volop gelegenheid om te eten. Pittoresk is het niet, maar het heeft een energie die je nergens aan de kust vindt, en met de regatta rond Pasen komt het helemaal tot leven.
Praktisch: Een uur is genoeg voor een wandeling; blijf een nacht voor het uitgaansleven.
4 Marshall Falls
Een boottocht de Mazaruni op en een wandeling van ongeveer 20 minuten door het woud brengen je bij een brede cascade over donkere rots, met daaronder een poel waar je onder het water kunt gaan staan.
Praktisch: Ongeveer 30–45 minuten per boot vanaf Bartica. Meestal wordt een klein aanlegtarief gevraagd. Draag schoenen die nat mogen worden.
5 Sloth Island
Een bebost eiland bij Bartica dat als klein natuurresort wordt gerund, met vlonderpaden, opgevangen apen en papegaaien en — minder betrouwbaar — de wilde luiaards waaraan het zijn naam dankt. Dagbezoekers komen voor de lunch en een wandeling.
Praktisch: Dagbezoek en overnachting in overleg met het resort.
6 Baganara Island
Een privé-eilandresort een paar kilometer ten zuiden van Bartica, met een gazon dat afloopt naar een zanderig rivierstrand, kajaks en een eigen airstrip van gras. Het is de gebruikelijke lunchstop van de combinatievluchten naar Kaieteur.
Praktisch: Dagpassen en arrangementen met overnachting; je komt per boot of door de lucht.
7 De Essequibo Coast en Lake Mainstay
Aan de overkant van de riviermonding, tegenover Parika, loopt de weg vanaf Supenaam door rijstland naar Anna Regina en Charity aan de Pomeroon-rivier. Lake Mainstay, een zwartwatermeer met een wit zandstrand naast een Arowaks dorp, is de belangrijkste stop.
Praktisch: Speedboot van Parika naar Supenaam (ongeveer 45 minuten), daarna taxi of minibus. Een dagtocht of met een overnachting.
8 Dorpen aan de rivier
Kleine inheemse nederzettingen (in Guyana ‘Amerindian’ genoemd) en erven liggen langs de kreken en oevers rond Bartica, met huizen op palen. Sommige tours stoppen bij zo’n dorp; ga alleen met een gids die de instemming van de gemeenschap heeft.
Praktisch: Op afspraak.
Begeleide tours: Essequibo-rivier & Bartica
Boottocht vanaf €192 Essequibo: tour langs 5 eilanden en stadjes, met lunch
Een lange dag over de weg en per speedboot op een van de grote rivieren van Zuid-Amerika: Fort Island en Fort Kyk-Over-Al, het mijnstadje Bartica, Sloth Island of Aruwai Resort, en een duik bij de Baracara Falls, inclusief lunch.
